فیلترینگ و مسدودسازی دسترسی به وبسایتها، چالش بزرگی برای کسبوکارهای آنلاین و مدیران سایتهاست. این مقاله برای کسانی نوشته شده که میخواهند بدانند چرا سایتها فیلتر میشوند، چگونه میتوان برای رفع آن اقدام کرد و چطور از وقوع دوباره آن جلوگیری نمود.
فیلترینگ چیست و چرا یک دامنه فیلتر میشود؟
فیلترینگ به معنای محدودسازی فنی دسترسی کاربران به یک وبسایت است. دلایل اصلی فیلتر شدن یک دامنه عبارتند از:
- محتوای غیرقانونی: انتشار مطالبی که برخلاف قوانین جاری کشور (مصادیق محتوای مجرمانه) باشد.
- گزارشهای مردمی: شکایات کاربران از سایت (مثلاً به دلیل کلاهبرداری یا محتوای نامناسب).
- نقض قوانین کپیرایت: انتشار غیرقانونی محصولات یا خدمات دارای مالکیت معنوی.
- مشکلات امنیتی: هک شدن سایت و تبدیل شدن آن به بستری برای انتشار بدافزار (Malware) یا فیشینگ.
- استفاده از آیپی آلوده: گاهی سایت شما سالم است، اما به دلیل اشتراکی بودن آیپی سرور، اگر سایت دیگری در همان سرور فیلتر شود، ممکن است سایت شما نیز دچار اختلال شود.
چطور از فیلتر شدن جلوگیری کنیم؟ (پیشگیری)
بهترین راه برای فیلتر نشدن، رعایت قوانین و اصول میزبانی وب است:
- مانیتورینگ مداوم محتوا: به صورت دورهای کامنتها و مطالب ارسالی کاربران را بررسی کنید تا محتوای مجرمانه در آنها قرار نگیرد.
- استفاده از پروتکل HTTPS: امنیت سایت خود را با گواهی SSL تضمین کنید تا از حملات تزریق محتوا و فیشینگ جلوگیری شود.
- انتخاب هاستینگ معتبر: استفاده از سرویسهای میزبانی حرفهای که امنیت سرور را تامین میکنند و از آیپیهای پاک استفاده میکنند.
- رعایت قوانین کپیرایت: از انتشار غیرقانونی محتوای صوتی، تصویری و نرمافزاری خودداری کنید.
آموزش ریدایرکت از http به https را در این لینک ببینید.
مراحل درخواست رفع فیلتر (گامهای قانونی)
اگر دامنه شما فیلتر شده است، مراحل زیر را طی کنید:
- بررسی دلیل: به سامانه samandehi.ir مراجعه کرده و وضعیت سایت خود را بررسی کنید.
- پاکسازی: تمامی محتوایی که منجر به فیلترینگ شده را پاک یا اصلاح کنید.
- ثبت درخواست در ساماندهی: به سایت samandehi.ir مراجعه کرده و پس از ورود به پنل کاربری، درخواست رفع فیلتر را ثبت کنید.
- تعهدنامه: ممکن است نیاز باشد تعهدنامه کتبی مبنی بر عدم تکرار تخلف ارائه دهید.
برای اینکه کارگروه تعیین مصادیق مجرمانه شما را به عنوان مالک قانونی سایت بشناسد، باید مشخصات خود را در پایگاه وزارت ارشاد ثبت کنید. برای این منظور به سایت «ساماندهی» وارد شده و گزینه «ثبت وبسایت» را انتخاب کنید:
در صورتیکه قبلاً در این سایت ثبتنام انجام دادهاید، از قسمت «ورود به سامانه» و در غیر اینصورت از گزینه «ثبتنام» استفاده کنید:
سپس در داشبورد خود از بخش ثبت سایت/ کانال وارد شوید.
در صفحه بعدی، باید با نام کاربری و کلمه عبور وارد شده و سپس بهعنوان مدیر مسئول، آدرس سایت را وارد کنید:
پس از وارد کردن نام کاربری و رمز عبور، درخواست رفع فیلتر وب سایت شما وارد فرایند تصمیم گیری و بررسی توسط سامانه خواهد شد.
نکته مهم: «ممکن است هنگام مراجعه به سامانههای معرفیشده (مانند samandehi.ir)، با مشکل عدم دسترسی مواجه شوید. متأسفانه این یکی از چالشهای رایج کاربران در فرآیند پیگیری امور اداری آنلاین است. در چنین شرایطی، اگر برای ثبت درخواست خود با مشکل مواجه شدید، توصیه میشود از اتصال اینترنت ثابت (و نه دیتای موبایل) استفاده کنید، یا در صورت تداوم مشکل، موقتاً تنظیمات شبکه خود را بررسی نمایید تا بتوانید فرمهای لازم را تکمیل و ارسال کنید.»
نکته تکمیلی: جهت راهنمایی می توانید مستقیما با ایمیل filter@internet.ir یا شماره تماس ۰۲۱۳۸۵۸۲۳۱۴ مربوط به دبیرخانه کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه در ارتباط باشید. لازم به ذکر است که مدتهاست که بر روی دامنه های فیلتر شده اطلاعاتی نمایش داده نمی شود و بر اساس پینگ یا دستور nslookup در پاسخ آیپی ۱۰.۱۰.۳۴.۳۵ فیلتر شدن یک دامنه مشخص میگردد.
nslookup test.ir
Server: 8.8.8.8
Address: 8.8.8.8#53
Non-authoritative answer
Name: test.ir
Address: 10.10.34.35
پرسشهای متداول (FAQ)
۱. چگونه بفهمم سایت من دقیقاً به چه دلیلی فیلتر شده است؟
برای اطلاع از دلیل فیلترینگ، ابتدا به سامانه samandehi.ir مراجعه کنید. در بسیاری از موارد، پیامی که هنگام باز کردن سایت فیلتر شده نمایش داده میشود نیز حاوی اطلاعاتی در مورد مرجع مسدودکننده است.
۲. آیا بعد از رفع ایرادات، سایت بلافاصله رفع فیلتر میشود؟
خیر؛ فرآیند رفع فیلتر پس از ثبت درخواست در سامانه ساماندهی، نیاز به بررسی توسط کارشناسان کارگروه تعیین مصادیق محتوای مجرمانه دارد. این فرآیند ممکن است از چند روز تا چند هفته زمان ببرد.
۳. آیا تغییر دامنه راهکار مناسبی برای رفع فیلترینگ است؟
تغییر دامنه به عنوان آخرین راهکار و فقط در صورتی توصیه میشود که برند شما آسیب جدی نبیند. با تغییر دامنه، تمام رتبه سئو (SEO) و اعتبار دامنه قبلی شما از دست میرود، بنابراین بهتر است ابتدا از طریق مسیرهای قانونی برای رفع فیلتر اقدام کنید.
۴. آیا سایتهای با دامنه .ir بیشتر از دامنههای بینالمللی فیلتر میشوند؟
خیر؛ فرآیند فیلترینگ بر اساس محتوا است، نه پسوند دامنه. اما از آنجا که دامنههای .ir تحت نظارت قوانین داخلی هستند، دسترسی نهادهای نظارتی برای مسدودسازی آنها بسیار سریعتر و آسانتر است.
۵. اگر سایت من هک شده باشد و به همین دلیل فیلتر شوم، چه باید بکنم؟
ابتدا باید امنیت سایت خود را کاملاً تامین کنید، حفرههای امنیتی را ببندید و فایلهای مخرب را پاک کنید. پس از ایمنسازی کامل، در متن درخواست خود برای رفع فیلتر، مستندات مربوط به هک شدن و اقدامات امنیتی انجام شده را ضمیمه کنید.
۶. نقش هاستینگ در رفع فیلتر چیست؟
اگرچه شرکت هاستینگ در تصمیم فیلترینگ نقشی ندارد، اما در صورتی که فیلترینگ به دلیل اشتراکی بودن آیپی سرور باشد، پشتیبانی هاستینگ میتواند با تغییر آیپی سرور یا انتقال سایت شما به یک آیپی اختصاصی، به حل مشکل کمک کند.
